Kleszcze w okolicach Warszawy. Gdzie występują najczęściej i dlaczego?
Czy w okolicach Warszawy jest dużo kleszczy? Co mówi ekspert z SGGW?
Tak. Mazowsze należy do regionów Polski, w których kleszcze występują stosunkowo licznie. Według entomologa prof. Stanisława Ignatowicza ich liczebność nie jest jednak równomierna w całym kraju.
Profesor w ubiegłym rok upodkreślał, że szczególnie dużo kleszczy obserwuje się m.in. na Mazowszu i Mazurach.
Dlaczego w okolicach Warszawy jest coraz więcej kleszczy?
Kleszcze najlepiej rozwijają się w środowiskach wilgotnych i zarośniętych. Jak wyjaśnia prof. Stanisław Ignatowicz, idealne warunki dla tych pajęczaków tworzą wysokie trawy, zakrzaczone łąki i ścieżki leśne, którymi przemieszczają się zwierzęta.
Czy kleszcze mogą pojawić się w ogrodzie przy domu?
Tak. Kleszcze coraz częściej pojawiają się w pobliżu zabudowy. Według prof. Ignatowicza przenoszą je zwierzęta przemieszczające się między lasami, łąkami i terenami zamieszkałymi przez ludzi.
Mapa kleszczy Warszawa – gdzie ryzyko ukąszeń jest największe?
Jeśli chodzi o ukąszenia przez kleszcze, Warszawa i inne duże miasta wcale nie są wolne od ryzyka. Pajęczaki te występują bowiem nie tylko w lasach i na terenach wiejskich, ale także w przestrzeni miejskiej – na błoniach, w parkach, na placach zabaw czy w pobliżu ścieżek spacerowych.
W lokalizowaniu miejsc, gdzie kleszcze pojawiają się najczęściej, pomaga interaktywna mapa zgłoszeń kleszczy, tworzona przez użytkowników i badaczy w ramach projektu monitorującego ich występowanie w Polsce.
Mapa dostępna jest tutaj:
https://ciemnastronawiosny.pl/mapa-kleszczy/
Gdzie według zgłoszeń mieszkańców Warszawy najczęściej spotyka się kleszcze?
Na podstawie zgłoszeń użytkowników oraz obserwacji terenowych kleszcze często pojawiają się w takich miejscach jak:
- Park Praski
- Park Arkadia
- Pole Mokotowskie
- Park Skaryszewski w okolicach Stadionu Narodowego
- Cmentarz Bródnowski
- tereny zielone nad Wisłą
Są to miejsca z dużą ilością zieleni, wilgotną glebą i wysoką trawą – czyli środowiskiem, w którym kleszcze mogą łatwo przetrwać i czekać na żywiciela.
W których miejscowościach wokół Warszawy często zgłasza się kleszcze?
Czy w Łomiankach przy Puszczy Kampinoskiej jest dużo kleszczy?
Tak. Łomianki leżą bezpośrednio przy Puszczy Kampinoskiej, czyli dużym kompleksie leśnym. W takich miejscach występuje wysoka wilgotność, gęsta roślinność i dużo dzikiej zwierzyny, co sprzyja rozwojowi kleszczy.
Czy w Piasecznie i przy Lasach Chojnowskich występują kleszcze?
Tak. Piaseczno graniczy z Lasami Chojnowskimi, gdzie występują liczne łąki, zarośla i ścieżki leśne — środowiska typowe dla kleszczy.
Dlaczego w Zielonce i okolicznych lasach jest dużo kleszczy?
Zielonka otoczona jest kompleksami leśnymi Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. Takie tereny zapewniają kleszczom wilgotne i zacienione środowisko, w którym łatwo czekają na żywiciela.
Czy w Konstancinie-Jeziornie występują kleszcze?
Tak. Okolice Konstancina to lasy, łąki i doliny rzeczne, które sprzyjają obecności kleszczy. W takich miejscach często dochodzi do kontaktu ludzi i zwierząt z siedliskiem tych pasożytów.
Jak skutecznie zwalczać kleszcze na działce lub w ogrodzie?
Jeśli na działce pojawia się dużo kleszczy, warto połączyć profilaktykę z profesjonalnym zabiegiem.
Najważniejsze działania to:
- regularne koszenie trawy
- usuwanie zarośli i wilgotnych miejsc
- ograniczenie miejsc bytowania gryzoni
- wykonanie oprysku przeciw kleszczom
Profesjonalny oprysk znacząco zmniejsza populację kleszczy na działce i w ogrodzie.
Jak duże jest ryzyko ukąszeń kleszczy w ogrodzie lub na działce?
Ryzyko ukąszeń kleszczy rośnie szczególnie w miejscach, gdzie występują:
- wysoka trawa
- gęste krzewy
- wilgotne miejsca przy ogrodzeniu
- bliskość lasów i łąk
W takich warunkach kleszcze mogą czekać na żywiciela nawet na wysokości kilkudziesięciu centymetrów nad ziemią. Dlatego ukąszenia zdarzają się nie tylko podczas spacerów w lesie, ale również podczas pracy w ogrodzie.
Jakie choroby przenoszone przez kleszcze występują w Polsce i czy grożą mieszkańcom Warszawy?
Kleszcze mogą przenosić kilka groźnych chorób zakaźnych. W Polsce najczęściej występują:
- borelioza (choroba z Lyme) – najczęściej diagnozowana choroba odkleszczowa
- kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) – wirusowa choroba układu nerwowego
- anaplazmoza – zakażenie bakteryjne atakujące krwinki białe
- babeszjoza – choroba pasożytnicza wpływająca na czerwone krwinki
- rzadziej także tularemia czy erlichioza
Borelioza jest najczęściej rejestrowaną chorobą przenoszoną przez kleszcze w Polsce i może powodować objawy ze strony skóry, stawów, układu nerwowego i serca.
Eksperci podkreślają, że kleszcze mogą występować nie tylko w lasach, ale również w parkach miejskich, ogrodach i na działkach, dlatego ryzyko kontaktu z nimi dotyczy także mieszkańców Warszawy.
Czy istnieją szczepienia przeciw kleszczom?
Nie istnieje szczepionka bezpośrednio przeciw kleszczom jako pasożytom. Dostępne są natomiast szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM) – jednej z chorób przenoszonych przez kleszcze.
Szczepienie zaleca się szczególnie osobom, które:
- często przebywają w lasach i na terenach zielonych
- pracują w ogrodzie lub na działce
- mieszkają w regionach o dużej liczbie kleszczy
Informacje o szczepieniach można znaleźć na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego:
https://www.gov.pl/web/gis/kleszczowe-zapalenie-mozgu
Kto zwalcza kleszcze w Warszawie i okolicach?
Zabiegi zwalczania kleszczy na działkach i w ogrodach wykonuje firma ERPOL – dezynsekcja, deratyzacja i dezynfekcja.
Firma realizuje m.in.:
- opryski przeciw kleszczom
- zabezpieczanie ogrodów i działek
- zwalczanie pasożytów w otoczeniu domu
Ekspert o realnych zagrożeniach ze strony kleszczy
W materiale Superstacji (18.04.2016) ekspert ds. zwalczania szkodników z firmy ERPOL Pan Eryk Połeć komentuje dane Sanepidu dotyczące wzrostu zachorowań na boreliozę i inne choroby odkleszczowe.
Podkreśla, że kleszcze nie występują wyłącznie w lasach – coraz częściej spotyka się je także w parkach, ogrodach, na działkach i terenach zielonych w miastach, w tym w Warszawie. Materiał pokazuje miejsca zwiększonego ryzyka oraz przypomina o podstawowych zasadach ochrony przed ukąszeniami.